Cilt Bakımında 7 Yaygın Yanlış (Bir Dermatologdan)
Cildiniz için iyi niyetle yaptığınız bazı şeyler aslında ona zarar veriyor olabilir. Muayenehanede cilt bakımında yapılan yaygın yanlışlar karşıma hep aynı şekilde çıkıyor: fazla ürün, fazla ovma, fazla "doğal" tarif ve yeterli güneş koruması yok. İyi haber şu: bu hataların çoğu birkaç basit değişiklikle düzeltilebilir. İşte en sık gördüğüm yedi yanlış ve doğruları.
Hızlı Özet: 7 Yanlış, 7 Doğru
# | Yaygın yanlış | Daha doğrusu |
1 | Güneş kremini sadece yazın sürmek | Yıl boyu, her gün |
2 | Cildi çok sık ve sert temizlemek | Nazik temizleyici, ılık su |
3 | Yağlı ciltte nemlendiriciyi atlamak | Hafif, yağsız nemlendirici |
4 | Aktif içerikleri aynı anda ve hızla kullanmak | Teker teker, kademeli |
5 | Sivilceyi sıkmak, limon-diş macunu sürmek | Dokunmamak, erken tedavi |
6 | Trende bakarak ürün seçmek | Cilt tipine göre sade rutin |
7 | Ben ve leke değişimini ihmal etmek | Düzenli cilt kontrolü |
1. Güneş Kremini Sadece Yazın Kullanmak
Ultraviyole ışınları bulutlu günde ve kışın da cilde ulaşır. Güneş kremini mevsimlik bir ürün gibi görmek, cilt yaşlanmasının ve cilt kanseri riskinin en önemli nedenini göz ardı etmek demektir.
Bu konuda güçlü bir bilimsel veri var. Avustralya'da yapılan randomize kontrollü Nambour çalışmasında, günlük güneş kremi kullanan grupta skuamöz hücreli cilt kanseri anlamlı derecede azaldı (Lancet, 1999). Aynı çalışmanın verileriyle yapılan bir analizde (Ann Intern Med, 2013), günlük kullanıcılarda 4,5 yıl sonunda cilt yaşlanmasında anlamlı bir artış saptanmadı. İstediğiniz kadar nemlendirici ve serum kullanın, güneş koruması olmadan sonuç sınırlı kalır.
Doğrusu: Her sabah, yüze ve boyna yeterli miktarda, geniş spektrumlu bir güneş koruyucu sürün. Açık havada kalıyorsanız yenileyin. Güneşin sonrasında cildinizi nasıl yatıştıracağınızı güneş sonrası bakım yazımızda anlattım.
2. Cildi Aşırı Temizlemek ve Ovmak
"Temizlik" ile "gıcırdayana kadar yıkamak" aynı şey değil. Sert temizleyici, sıcak su, kese ve fırça cildin koruyucu bariyerini bozar. Cilt kurur, hassaslaşır, hatta kendini korumak için daha fazla yağ üretebilir.
Doğrusu: Günde iki kez, ılık suyla ve parfümsüz nazik bir temizleyiciyle yıkayın. Ovmak yerine hafifçe masaj yapın. Gözenekler konusunda abartılı vaatlere kapılmak istemezseniz gözenekler yazımıza göz atabilirsiniz.
3. Yağlı veya Sivilceli Ciltte Nemlendiriciyi Atlamak
Yağlı cilt de susuz kalabilir. Nemlendiriciyi bırakmak cildi çoğu zaman rahatlatmaz, aksine bariyeri zayıflatıp tahrişi artırabilir.
Doğrusu: Hafif, yağsız veya "gözenek tıkamayan" (non-komedojenik) bir nemlendirici seçin. Sivilce tedavisi görüyorsanız kuruluk ve tahriş çok sık yaşanır; nemlendirici bu dönemde tedavinin devamına yardımcı olur.
4. Aktif İçerikleri Aynı Anda ve Hızla Kullanmak
Retinol, AHA/BHA (asitler) ve C vitamini etkili olabilir, ama hepsini aynı akşam, her gün ve yüksek oranda kullanmak kızarıklık, yanma ve soyulmaya yol açar.
Doğrusu:
Yeni bir ürünü tek başına ve haftada birkaç gece ile başlatın.
Cildiniz alıştıkça sıklığı artırın.
Aynı rutinde iki güçlü aktifi birleştirmeden önce doktorunuza sorun.
Hamileyseniz veya emziriyorsanız retinoid içeren ürünleri kullanmadan önce mutlaka doktorunuza danışın.
5. Sivilceyi Sıkmak ve "Doğal" Kurutucular Sürmek
Limon, diş macunu, sirke, sarımsak… Bu yöntemler cildi yakar, lekeye yol açar ve iltihabı artırır. Sivilceyi sıkmak ise iltihabı derine itebilir.
Bilimsel derlemeler (Dermatol Res Pract, 2010) iltihabın şiddeti ve süresi ile iz oluşumu arasında güçlü bir ilişki olduğunu, erken tedavinin iz önlemede en iyi yaklaşım olduğunu bildiriyor. Yani kurcaladıkça sivilceyi değil, izi büyütme riskiniz artıyor.
Doğrusu: Dokunmayın, derin ve ağrılı sivilceler için erken dönemde doktora başvurun. Aktif sivilce döneminde cildi nasıl destekleyeceğinizi tıbbi aromaterapi ile akne yönetimi yazımızda anlattım.
6. Cilt Tipinizi Bilmeden Trendlere Uymak
Sosyal medyadaki on adımlık rutinler ve "herkese uyar" vaatleri sizin cildinize uymayabilir. Çok ürün, çok içerik demektir ve tahriş riskini katlar.
Doğrusu: Temizleyici, nemlendirici ve güneş koruyucudan oluşan sade bir rutinle başlayın. Ekstra bir ihtiyaç varsa tek bir ürün ekleyin ve cildinizin tepkisini izleyin. Sosyal medyada gördüğünüz uygulamalara karşı da temkinli olun; bu konuyu sosyal medya videoları yazımızda ele aldım.
7. Ben ve Leke Değişikliklerini İhmal Etmek
Cilt bakımı sadece güzellik değil, aynı zamanda cilt sağlığıdır. Yeni çıkan, renk, şekil veya boyut değiştiren, kanayan ya da kabuklanan bir ben ya da leke "bakımla geçmez".
Doğrusu: Aynada tüm vücudunuza düzenli bakın ve değişiklik fark ederseniz dermatoloğa gösterin. Çok sayıda beniniz, ailenizde cilt kanseri öyküsü veya yoğun güneş maruziyetiniz varsa düzenli kontrol önemlidir.
Cilt Bakımında Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Bakımla geçmeyen kızarıklık, yanma veya kaşıntı varsa
Yeni bir üründen sonra döküntü veya şişlik oluştuysa
Sivilceler derin, ağrılı veya iz bırakıyorsa
Beninizde veya lekenizde değişiklik fark ettiyseniz
Cilt sorununuz özgüveninizi veya günlük yaşamınızı etkiliyorsa
Hamilelik, emzirme veya kronik bir hastalık nedeniyle hangi ürünü kullanacağınızdan emin değilseniz
Sık Sorulan Sorular
Cilt bakım rutini kaç adımdan oluşmalı?
Temel rutin üç adımdır: temizleme, nemlendirme ve gündüz güneş koruması. Fazlası ihtiyaca göre eklenir.
Güneş kremi her gün şart mı?
Evet, çünkü UV ışınları bulutlu havada ve kışın da vardır. Özellikle yüz ve boyun için günlük kullanım önerilir.
Retinoli ne zaman kullanmaya başlamalıyım?
Zamanlama ve doz cilt tipinize ve amacınıza göre değişir. Cildiniz hassassa veya hamilelik planlıyorsanız önce doktorunuza danışın.
Hassas cildim için hangi ürünler uygun?
Parfümsüz, az içerikli ve nazik ürünler genellikle daha iyi tolere edilir. Yine de her yeni ürünü önce küçük bir alanda deneyin.
Son Söz
Güzel bir cildin sırrı çok ürün değil, doğru ve tutarlı bir bakım. Güneşten korunun, cildi yormayın, sivilceye dokunmayın, aktifleri kademeli kullanın ve ben değişikliklerini ihmal etmeyin. Cilt bakımında yaygın yanlışlardan kaçınmak size zaman ve masraf kazandırır. Kişisel bir bakım planı için randevu alabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz.
Kaynaklar
Green A, Williams G, Neale R, ve ark. Daily sunscreen application and betacarotene supplementation in prevention of basal-cell and squamous-cell carcinomas of the skin: a randomised controlled trial. Lancet. 1999;354(9180):723–729.
Hughes MCB, Williams GM, Baker P, Green AC. Sunscreen and prevention of skin aging: a randomized trial. Ann Intern Med. 2013;158(11):781–790. PMID: 23732711
Fabbrocini G, Annunziata MC, D'Arco V, ve ark. Acne scars: pathogenesis, classification and treatment. Dermatol Res Pract. 2010;2010:893080. PMID: 20981308
Uzm.Dr.Güzin Samav Sarı
Yorumlar